عبد الحسين بينش

146

آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي )

رضا خان هندى مرتفع شد . نجف از آن پس موقعيتى ممتاز يافته و در حوادث دينى ، اجتماعى و سياسى عراق نقشى مهم ايفا كرده است . بارگاه امام على ( ع ) با بناى عظيم و معمارى زيبايش در مركز نجف ، يكى از دانشگاهها و آرامگاههاى مقدس عراق به شمار مىآيد . « 1 » 3 - 1 - 2 . كربلا : كربلا شهرى است در 105 كيلومترى جنوب بغداد و مركز استانى به همين نام ؛ و آن جايى است آباد با بستانهاى بزرگ و نخلهاى فراوان كه شهرتش را از وجود بارگاه سيدالشهدا ، حسين بن على ( ع ) ، دارد ؛ بنايى كه در ميان ديگر عتبات عاليات ممتاز است . « 2 » در حالى كه تا پيش از سال 422 ه بارگاه حسينى به صورت فردى زيارت مىشد ، نخستين گزارش دربارهء حضور زايران در قالب كاروان به اين سال بازمىگردد . به روزگار ما نيز چنان كه مىدانيم هر ساله ميليونها شيعه از كشورهاى گوناگون به كربلا مىآيند و نسبت به سرور آزادگان جهان اظهار ارادت مىكنند و خاطرهء جانبازيهاى حسين ( ع ) و يارانش را زنده مىدارند . قداست مذهبى كربلا به اين شهر جنبهء علمى نيز بخشيده است ، به گونه‌اى كه پس از نجف مركز علمى شيعى عراق به شمار مىآمده است . شمار بسيارى از نوادگان امامان شيعه در اين شهر سكنا گزيده و موجب رونق علمى و معنوى آن گشته‌اند . چنان كه برخى رويدادهاى تاريخى مانند حملهء افغانها به ايران و تعطيلى حوزهء علمى اصفهان نيز شمار بسيارى از جويندگان دانش را روانهء آن شهر كرد . « 3 » شايد بتوان پيدايش مكتب اصولىگرى در مقابل اخبارىگرى را مهم‌ترين حادثهء فكرى حوزهء كربلا دانست . شيخ باقر بهبهانى ، مرجع بلامنازع اصوليون و شيخ يوسف بحرانى ، مرجع اصلى اخباريون ، هر دو به حوزهء كربلا تعلق داشتند . « 4 » فعاليت : پيرامون مكتبهاى اصولى و اخبارى بحث و گفت‌وگو كنيد .

--> ( 1 ) . دايرة المعارف الاسلامية الشيعية ( 2 ) . همان ( 3 ) . همان ( 4 ) . همان